สื่อการเรียนรู้สำหรับอิสลามศึกษา

No Comments

สื่อกับการจัดการเรียนรู้อิสลามศึกษา

ผศ.ดร.จารุวัจน์ สองเมือง

คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอิสลามยะลา

เชื่อว่าครูส่วนใหญ่ยอมรับว่า “สื่อการเรียนรู้” เป็นสิ่งสำคัญสำหรับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับนักเรียน ช่วยให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหาได้ดีขึ้น เร็วขึ้น อีกทั้งยังทำให้จดจำสิ่งที่เรียนไปได้นานขึ้น แต่ปัญหาจะเกิดขึ้นเมื่อจะตัดสินใจจะเลือกใช้สื่อเพื่อนำไปใช้ในการสอนว่า จะเลือกอะไรดี ใช้อย่างไรดี และบางคนเมื่อใช้ไปแล้วกลับมีความรู้สึกใหม่ว่า ทำไมใช้แล้วไม่เห็นจะดีกว่าการสอนแบบเดิม แบบบรรยายเลย ซึ่งสภาพเหล่านี้จะเป็นประเด็นให้หลายคนเลือกที่จะนำสื่อมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน และสภาพการจัดการเรียนการสอนก็จึงยังคงเป็นรูปแบบเดิมๆ เหมือนแต่ในอดีต ทั้งๆ ที่โลกปัจจุบันมีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างมากมาย และในความเป็นจริง ความสำเร็จของการใช้สื่อเพื่อการจัดการเรียนการสอนนั้นมีบริบทต่างๆ ที่เข้ามาเกี่ยวข้องมากกว่าเพียงการหยิบเอาสื่อชิ้นใดชิ้นหนึ่งมาใช้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้สื่อเพื่อการจัดการเรียนการสอนในวิชาอิสลามศึกษา

More

งานวิจัยอิสลามศึกษา

No Comments

เกือบๆ เดือนแล้วครับที่ อ.เจ๊ะเหล๊าะ แขกพงศ์ ผอ.สถาบันอิสลามและอาหรับศึกษา ม.นราธิวาสราชนครินทร์ จองตัวผมไว้ (อิอิ พูดยังกะดาราดัง) ให้มาช่วยชวนคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (km) เกี่ยวกับการทำวิจัยกับอาจารย์ในสถาบัน ตอบรับคำไปเรียบร้อยครับ สุดท้ายวันที่จัดจริงก็ผ่านไปเรียบร้อยคือเมื่อวานครับ และผมก็ได้ไปตามนัดหมายเรียบร้อย เป็นการแลกเปลี่ยนที่มีสาระมากๆ ครับ กลับมาเช้านี้นั่งสรุปบทเรียนตนเองแล้ว อดไม่ได้ที่จะต้องจัดเวลามานั่งเขียนบันทึกนี้

*ทำวิจัยแล้ว เราได้ประโยชน์อะไร?*

ข้อแลกเปลี่ยนแรก คำว่าประโยชน์ที่ได้จากการวิจัยทำให้หลายคนหมดกำลังใจไปครับ กรณีนี้ในสถาบันผมเองยังเป็นประเด็นอยู่หลายปี “เมื่อคนทำวิจัยถูกกล่าวหาว่าทำวิจัยเพื่อหาเงิน” ผมอยากตอบแต่คงตอบได้ไม่ลึกเท่ากับที่ผมตอบให้กับเพื่อนอาจารย์ในสถาบันเดียวกับผมครับ อันนี้เราใช้วัฒนธรรมองค์กรตอบได้ แต่คำถามซึ้งๆ มาจากท่าน ผอ.ตอบเองคือ เมื่อเราทำ เราสามารถนำเสนอองค์ความรู้ที่มีคุณค่าให้กับสังคมได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งองค์ความรู้เกี่ยวกับอิสลามต่อการแก้ไขปัญหาสังคมในปัจจุบัน ท่านเองเคยมีงานชิ้นหนึ่งที่เผยแพร่ไปแล้ว ผลคือผู้ใหญ่ซึ่งไม่ใช่มุสลิมได้อ่านแล้วถึงกับบอกว่านี้ไงความรู้ที่ยิ่งใหญ่มากที่จะมาใช้เพื่อการแก้ไขปัญหาสังคมไทยได้ คำถามคือถ้านักวิชาการกลัวว่าจะถูกกล่าวว่าทำงานวิจัยเพื่อเงินแล้วใครจะทำความจริง ความรู้มาสู่สังคม สำหรับผมคำพูดว่าร้ายดังกล่าวเป็นเพียงการให้เหตุผลกับตัวเองของคนที่ไม่ทำวิจัยว่า ฉันไม่ทำนะถูกแล้ว คนทำวิจัยนะผิด ทั้งๆ ที่การวิจัย ค้นหาความรู้เป็นหน้าที่ความเป็นอาจารย์” นักวิจัยไม่ควรเอามาเป็นสาระให้รกสมอง

More

อดีตและแนวโน้มอิสลามศึกษา

Comments Off

เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา (26-12-11) ได้มีโอกาสไปร่วมให้ความเห็นต่อโครงการวิจัยการเตรียมความพร้อมด้านการวิจัยเพื่อพัฒนามาตรฐานและตัวบ่งชี้อิสลามศึกษา ที่นำทีมโดย ผศ.ดร.ฆนัท ธาตุทอง ซึ่งงานนี้ผมเลยได้มีโอกาสได้เจอกับผู้ที่มีบทบาทด้านอิสลามศึกษาในอดีตหลายท่านครับ ซึ่งส่วนใหญ่ต้องเรียกว่าเป็นบุคลากรสำคัญจากหน่วยงานภาครัฐ และเมื่อนำความเห็นของท่านเหล่านั้นมาผนวกกับสิ่งที่ได้เคยรับฟังมาจากผู้เกี่ยวข้องเรื่องนี้ในภาคประชาชน ผมจึงเห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นกับภาพในอดีตแล้วภาพอนาคตสำหรับผมมันก็เริ่มก่อตัวขึ้นอย่างชัดเจนขึ้น (อาจจะด้วยความเป็นคนที่ชอบเอาเรื่องหลายๆ เรื่องมาประติดประต่อกันครับ)
ความจริงช่วงนี้เป็นช่วงเก็บตัวของผมครับเพื่อเร่งงานวิจัยและวิทยานิพนธ์ แต่เมื่อได้รับคำเชิญให้ร่วมงานนี้ผมรีบรับปากครับ เพราะความจริงงานวิจัยเรื่องนี้เชื่อมโยงกับงานวิจัยเรื่องแผนยุทธศาสตร์อิสลามศึกษาที่ผมได้ร่วมทำงานร่วมกับ ผศ.สุกรี หลังปูเต๊ะ และเมื่อไปร่วมงาน ผมก็คิดว่ามันเป็นประเด็นที่เชื่อมโยงให้กับงานวิจัยชิ้นนั้นได้จริงๆ


More

เมื่อการศึกษาถูกแปรรูป

No Comments

หลายวันก่อนผมได้มีโอการไปเป็นวิทยากรจัดอบรมให้กับครูสอนตาดีกาที่นราธิวาสครับ ในโอกาสเดียวกันก็ได้นั่งพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นทั้งจากคนที่มีหน้าที่รับผิดชอบดูแลการจัดการอันเป็นตัวแทนภาครัฐ และคนที่เป็นกลไกสำคัญของตาดีกา นั้นคือ ครูผู้สอนครับ
ขออนุญาตเล่าความรู้สึกโดยรวมก่อนนะครับ ผมว่าจากภาพเดิมๆ ที่ผมมีกับปัจจุบันของตาดีกา ผมว่ามันเปลี่ยนไปมากพอสมควรครับ ผมรู้สึกว่า ภาพความทรงจำเดิมของผมต่อผู้สอนตาดีกามันจะเป็นภาพของผู้อาวุโสในหมู่บ้าน หรือคนวัยกลางคนที่มีจิตอาสาครับ สมัยผมเด็กเรียนที่มัสยิด ซึ่งบ้านผมจะเรียกว่าคุรุส้มพันธ์นี่ การจะหาครูมาได้นี่ลำบากมากครับ และใครอาสามาแล้วการจะถอนตัวก็ลำบากมากเหมือนกัน เพราะเมื่อมาด้วยใจแล้ว แค่คำร้องขอจากอีหมามว่าอย่าออกเลย ไม่มีคนสอนจริงๆ หาคนมาสอนแทนไม่ได้ แค่นี้ก็ต้องใจอ่อนสอนต่อละครับ ที่พูดเล่าเรื่องนี้ก่อนก็เพราะว่า ข้อมูลที่ผมได้มาหลังๆ นี้มันเปลี่ยนไปแล้วครับ คนสอนกลายเป็นกลุ่มคนวัยกลางคนลงมา จนกระทั่งวัยรุ่นละครับ อือ แล้วมันต่างกันตรงไหน? ผมว่าหลายคนจะเริ่มตั้งคำถามนี้ขึ้นมา คำตอบก็คือ มันมีความแตกต่างในเชิงลึกครับ ขออนุญาตเล่าเป็นประเด็นนะครับ
More

บทเรียนเพื่อการออกแบบวิธีวิจัย

No Comments

การประชุมเมื่อวานนี้เป็นการพบกันระหว่างว่าที่ทีมวิจัยเปรียบเทียบการจัดการศึกษาอิสลามเพื่อพัฒนายุทธศาสตร์การพัฒนากับที่ปรึกษาโครงการครับ (โครงการนี้อยู่ระหว่างพัฒนาโครงการครับ) ผมได้รับทราบเบื้องต้นจากหัวหน้าทีมว่า โครงการที่เสนอไปยังไม่โดนใจที่ปรึกษา ตอบโจทย์ยังไม่ครบ เลยต้องนั่งคุยกันก่อน แต่ที่หัวหน้าทีมเสนอมาบางประเด็น ผมไม่ค่อยเห็นด้วยกับท่านเท่าไร เพราะผมรู้สึกว่า ที่ผมคุยกับที่ปรึกษาคราวก่อนมันเป็นอีกแบบหนึ่ง ที่พลาดหน่อยก็คือ ตั้งแต่ส่งโครงการไป ผมยังไม่ได้ทบทวนเลยครับ เข้าประชุมปุ๊บ ก็โดนโยนไม้ต่อจากหัวหน้าทีมเลย ฮือ ด้วยอาการมึนๆ จากหวัดด้วย ไม่ทบทวนด้วย เลยงงไปหาเรื่องนำเสนอไป ฮาฮา

(ดร.กมล, ดร.อมรวิชช์, ดร.จุฬากรณ์ ที่ปรึกษาโครงการครับ อีกฝั่งหนึ่งก็ อ.สุวรรณี, อ.สุกรี (หัวหน้าทีม) ผม และอ.มะรูยานี ทีึมวิจัยครับ ออ.อีกท่านหนึ่งคือ อ.เจ๊ะเหล๊าะตามมาทีหลัง)

More