Apr 14
่jaruwat songmuangความรู้ทั่วไป, งานวิจัย การจัดการความรู้ด้านการวิจัย, การวิจัย, อิสลามศึกษา
เกือบๆ เดือนแล้วครับที่ อ.เจ๊ะเหล๊าะ แขกพงศ์ ผอ.สถาบันอิสลามและอาหรับศึกษา ม.นราธิวาสราชนครินทร์ จองตัวผมไว้ (อิอิ พูดยังกะดาราดัง) ให้มาช่วยชวนคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (km) เกี่ยวกับการทำวิจัยกับอาจารย์ในสถาบัน ตอบรับคำไปเรียบร้อยครับ สุดท้ายวันที่จัดจริงก็ผ่านไปเรียบร้อยคือเมื่อวานครับ และผมก็ได้ไปตามนัดหมายเรียบร้อย เป็นการแลกเปลี่ยนที่มีสาระมากๆ ครับ กลับมาเช้านี้นั่งสรุปบทเรียนตนเองแล้ว อดไม่ได้ที่จะต้องจัดเวลามานั่งเขียนบันทึกนี้
*ทำวิจัยแล้ว เราได้ประโยชน์อะไร?*
ข้อแลกเปลี่ยนแรก คำว่าประโยชน์ที่ได้จากการวิจัยทำให้หลายคนหมดกำลังใจไปครับ กรณีนี้ในสถาบันผมเองยังเป็นประเด็นอยู่หลายปี “เมื่อคนทำวิจัยถูกกล่าวหาว่าทำวิจัยเพื่อหาเงิน” ผมอยากตอบแต่คงตอบได้ไม่ลึกเท่ากับที่ผมตอบให้กับเพื่อนอาจารย์ในสถาบันเดียวกับผมครับ อันนี้เราใช้วัฒนธรรมองค์กรตอบได้ แต่คำถามซึ้งๆ มาจากท่าน ผอ.ตอบเองคือ เมื่อเราทำ เราสามารถนำเสนอองค์ความรู้ที่มีคุณค่าให้กับสังคมได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งองค์ความรู้เกี่ยวกับอิสลามต่อการแก้ไขปัญหาสังคมในปัจจุบัน ท่านเองเคยมีงานชิ้นหนึ่งที่เผยแพร่ไปแล้ว ผลคือผู้ใหญ่ซึ่งไม่ใช่มุสลิมได้อ่านแล้วถึงกับบอกว่านี้ไงความรู้ที่ยิ่งใหญ่มากที่จะมาใช้เพื่อการแก้ไขปัญหาสังคมไทยได้ คำถามคือถ้านักวิชาการกลัวว่าจะถูกกล่าวว่าทำงานวิจัยเพื่อเงินแล้วใครจะทำความจริง ความรู้มาสู่สังคม สำหรับผมคำพูดว่าร้ายดังกล่าวเป็นเพียงการให้เหตุผลกับตัวเองของคนที่ไม่ทำวิจัยว่า ฉันไม่ทำนะถูกแล้ว คนทำวิจัยนะผิด ทั้งๆ ที่การวิจัย ค้นหาความรู้เป็นหน้าที่ความเป็นอาจารย์” นักวิจัยไม่ควรเอามาเป็นสาระให้รกสมอง
More
Mar 18
่jaruwat songmuangความรู้ทั่วไป จังหวัดชายแดนภาคใต้, ซีเรีย, ญีฮาด, ผู้นำ
ก่อนที่ท่านจะอ่านและให้ความเห็นต่อบทความนี้ของผม ผมก็ขอออกตัวก่อนนะครับว่า ผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับโลกอาหรับหรือตะวันออกกลาง ความรู้เรื่องต่างประเทศมีน้อยนิดมากจริงๆ งานเขียนนี้เลยต้องขอสงวนว่าไม่ได้วิเคราะห์มูลเหตุและสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในซีเรียที่เจาะลึก วิเคราะห์ชัดอะไรมากมาย เป็นเพียงมุมสะท้อนคิดบางประการที่เกิดขึ้นระหว่างที่ข่าวคราวของชีเรียประจักษ์แก่สาธารณะชน
บางทีผมก็อดประหลาดใจต่อปฏิกิริยาของประชาคมโลกในกรณีของซีเรียครับ ทำไมยากเย็นนักที่จะประนามการกระทำของรัฐบาลอัลบัซซาร์ แต่พอดูต่อว่าประเทศสมาชิกความมั่นคงที่วีโต้ร่างมติสหประชาชาติในเรื่องดังกล่าวครั้งแรกๆ ก็คือ จีนกับรัสเซีย ก็ยิ่งทำให้ผมอยากรู้ว่าอะไรคือประเด็นหลักในเรื่องนี้มากขึ้น อยู่ย้อนไปอีกนิดก็พบการมีส่วนเกี่ยวข้องสำคัญของอีหร่านต่อที่มาที่ไปมากยิ่งขึ้น แล้วก็ได้คำตอบแรกว่า ซีเรียปกครองโดยกลุ่มชีอะห์ครับ ในขณะที่ประชากรส่วนใหญ่นับถือสายสุนนีย์ และปรากฏการณ์นี้จึงเป็นการลุกขึ้นของคนกลุ่มใหญ่ของประเทศเพื่อปลดปล่อยตนเองจากการถูกปกครองอย่างอธรรมมาอย่างยาวนาน และการลุกขึ้นมาครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ง่ายๆ ครับ ความกล้าในการเรียกร้องต่อผู้นำที่อธรรมนั้นถือเป็นการต่อสู้ที่ยิ่งใหญ่ในอิสลาม และผมขอดุอาต่ออัลลอฮ์ทรงประทานความช่วยเหลือต่อผู้ที่กำลังต่อสู้บนหนทางของพระองค์ ขอให้พวกเขามีพลังที่เหนือกว่าศัตรูของพระองค์
More
Mar 07
่jaruwat songmuangความรู้ทั่วไป การพัฒนาโรงเรียน, แผนกลยุทธ, แผนยุทธศาสตร์, โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม
เมื่อวันก่อนได้มีโอกาสไปนั่งพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้บริหารโรงเรียนเล็กๆ โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามแห่งหนึ่งในจังหวัดยะลา ด้วยความยังไม่ค่อยจะรู้จักมักคุ้นเท่าไรครับ เริ่มคุยเลยเกร่งๆ แต่พอเข้าประเด็นเลยออกประเด็นมาได้หลายประเด็นทีเดียว กลับมานั่งสรุปบทเรียนแล้ว เห็นหลายประเด็นมีความน่าสนใจสรุปเป็นองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาตนเองและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อ่านได้
ด้วยความเป็นโรงเรียนเล็กๆ ผมเลยถามผู้บริหารว่าจะเปิดขยายไป ม.ปลายหรือเปล่าครับ ท่านตอบว่า คงจะไม่ ถึงแม้ว่าตอนนี้ผู้ปกครองจะเรียกร้องมาก็ตาม อือ คำตอบน่าสนใจที่ต้องถามต่อว่า ทำไมครับ? ผมประมวลคำตอบแล้วแยกวิเคราะห์ประเด็นได้ดังนี้ครับ
More
Mar 03
่jaruwat songmuangความรู้ทั่วไป, บทความทั่วไป การวิจัย, การแสวงหาความรู้, นักวิชาการ
ช่วงนี้มีประเด็นความรู้ที่น่าประทับใจเกิดกับผมเยอะครับ แต่บังเอิญสมองมันมุ่งไปเรื่องเดียว จนทำให้ไม่สามารถละทิ้งมาบันทึกความรู้ที่พบเจอได้ ในใจก็เสียดายครับหายจะปล่อยหายไป แต่ก็นั้นแหละครับ ทำไม่ได้จริงๆ ยกเว้นวันนี้ วันฝนตก อารมณ์อยากพักผ่อนด้วยการเขียนบล็อกมันเต็มเปี่ยมครับ จึงได้เปิดเว็บนั่งเขียนละเลงความคิด อือ มันหลายเรื่องจะเอาเรื่องไหนดีละ (เป็นปัญหาอีกแล้ว) อืออออ เอาเรื่องนี้แล้วกันครับ
หลายวันก่อนตระเวณเดินทางไปเก็บแบบสอบถามวิทยานิพนธ์ครับ ได้พบพูดคุยกับผู้รู้ผู้หลักผู้ใหญ่หลายท่าน ท่านหนึ่งทักผมว่า วันนี้อาจารย์มาเอาความรู้จากผม จากแต่เดิมอาจารย์เป็นคนสอนผม คนข้างๆ ท่านทำหน้าฉงนครับ ผมเลยเสริมต่อความเห็นดังกล่าวว่า ใช่แล้วครับ เพราะความจริงความรู้ไม่ได้มาจากนักวิชาการ ไม่ได้อยู่ที่ตัวอาจารย์ที่อยู่ในมหาวิทยาลัย แต่มันอยู่ที่คนที่ทำงานอยู่ คนที่อยู่กับเรื่องนั้นๆ ส่วนคนเป็นอาจารย์เพียงแค่มาเก็บความรู้ ความจริงแล้วเอาไปวิเคราะห์สังเคราะห์ให้เกิดแนวทางใหม่ๆ เพื่อการแก้ไขปัญหาเท่านั้นเอง
More
Feb 27
่jaruwat songmuangการจัดการความรู้ในสำนักงาน ข้อมูลสารสนเทศ
ผมค่อนข้างจะเจอบ่อยว่า ตอนทำแผนนะเราทำดีแล้ว ครอบคลุมที่ด้านที่จะต้องทำ เพียงแต่พอเอาเข้าจริงกลับทำไม่ได้ดังที่คิด มีปัญหาโน้นปัญหานี้ ผลสุดท้ายก็กระทบกับเป้าหมายของหน่วยงานที่ไม่สามารถทำให้บรรลุได้ ซึ่งความจริงปรากฏการณ์ของการไม่สามารถดำเนินการตามแผนได้นั้นเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ครับ (เป็นเรื่องปกติ) เพียงแต่การไม่เป็นไปตามแผนนั้นสามารถสะท้อนกลับไปยังคุณภาพของการวางแผนได้ว่ามีประสิทธิภาพ มีคุณภาพเพียงพอหรือเปล่า ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ตั้งไว้ครับ เช่น หากการดำเนินการจริงไม่ได้เป็นตามแผนที่วางไว้เกิน 20% ก็คือว่าแผนขาดคุณภาพ (หมายถึงไม่สามารถนำไปสู่การดำเนินการได้จริง)
More
Feb 02
่jaruwat songmuangความรู้ทั่วไป
ช่วงหลายวันก่อนอ่านงานวิจัยและวิทยานิพนธ์เกี่ยวกับโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามหลายเรื่อง อ่านแล้วก็ชวนให้คิดว่างานวิชาการส่วนใหญ่ที่ศึกษาเกี่ยวกับเรื่องนี้ยังมีมุมเดิมๆ อ้างเอกสารเก่าๆ หลายๆ ปีอยู่เหมือนกัน อย่างงานชิ้นหนึ่งก็หยิบงานผมไปอ้างซึ่งชิ้นนั้นเขียนมาแล้วเกือบๆ เจ็ดแปดปีแล้ว ก็เลยเกิดประเด็นที่อยากจะแลกเปลี่ยนสร้างมุมมองใหม่บ้าง เพราะความจริงการจัดการศึกษาโดยมุสลิมในประเทศไทยมีการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงไปค่อนข้างจะมีนัยยะ เพียงแต่นักวิชาการ นักศึกษายังคงใช้มุมมองเก่าในการอธิบายความหมายและสถานะภาพอยู่ ซึ่งทำให้สาระสำคัญบางอย่างขาดหายไป
More
Jan 26
่jaruwat songmuangงานวิจัย, บทความทั่วไป การประกันคุณภาพการศึกษา, การประกันคุณภาพภายใน, สมศ.
โรงเรียนเล็กๆ เด็กร้อยกว่าคน จะตอบโจทย์ประกันคุณภาพ สมศ.ยังไง ในเมื่อเขาไม่ได้สร้าง รร.เพื่อให้นักเรียนติดอันดับ แต่เพื่อฉุดเด็กขึ้นจากตม
ผมเขียนโปรยข้อความนี้ไว้ในเฟสบุ๊คเมื่อวานนี้ครับ ตั้งใจจะเก็บประเด็นไว้เอามาเขียนบล็อกเมื่อคืน แต่บังเอิญต้องรีบเคลียร์งานอีกชิ้นหนึ่ง เลยต้องฝากไว้ก่อน ซึ่งปรากฏว่าข้อความข้างต้นทำให้เกิดการอภิปรายแสดงความเห็นกันอย่างกว้างขวางในวงเพื่อน ข้อความข้างต้นเกิดจากการลงพื้นที่ทำงานวิจัยด้านการประกันคุณภาพภายในโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามมาหลายปีครับ โดยเจตนารมณ์แรกๆ คือเพื่อเข้าไปช่วยเหลือทางด้านวิชาการแก่โรงเรียนขนาดเล็กผ่านองค์ความรู้ของโรงเรียนใหญ่ที่มาร่วมกันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน
โดยผลที่ได้พบในระยะของการวิจัยซึ่งอยู่ในการประเมินรอบ 2 ของ สมศ. คือ มาตรฐานและตัวบ่งชี้ของการประเมินทั้งภายในและภายนอกเป็นปัจจัยที่พยายามจะทำให้โรงเรียนทั้งหมดเหมือนกัน ท้้งๆ ที่ความจริงมันไม่มีทางเหมือนกันได้ และเสียงสะท้อนที่นำเสนอต่อมาคือ รอบสองบอกว่าผ่านไม่ผ่าน และสักครั้งหนึ่งการประเมินจะนำไปสู่การจัดลำดับคุณภาพของโรงเรียน ซึ่งคิดว่าไม่รู้จะทำไปทำไม ในเมื่อความจริงเป้าหมายของโรงเรียนไม่ได้เหมือนกัน และคำว่าคุณภาพก็ไม่ใช่ว่าจะต้องมีนิยามเดียวกันเสมอไป
คำถามจากประเด็นที่ผมโปรยไว้ข้างต้นอาจจะทำให้หลายคนตั้งข้อสงสัยว่า แล้วทำไมโรงเรียนขนาดเล็กจะมีมาตรฐานผ่านการรับรองมาตรฐาน สมศ.ไม่ได้ ความจริงนัยของผมไม่ได้จะบอกว่าไม่มีทาง แต่ผมต้องการจะสื่อความ จะให้โรงเรียนขนาดเล็กถูกประเมินด้วยมาตรฐานดังกล่าวไปทำไม ที่แน่ๆ จะสู้โรงเรียนขนาดใหญ่ในนิยามเดียวกับ โอกาสชนะมันน้อยมาก ซึ่งผมอยากสร้างภาพให้ทุกท่านเห็นโดยเปรียบเทียบจากการดำเนินธุรกิจเป็นประเด็น ดังนี้ครับ
More
Jan 23
่jaruwat songmuangงานวิจัย วิจัยชั้นเรียน
เมื่อวานผมได้ลงพื้นที่วิจัยเกี่ยวกับการวิจัยชั้นเรียนเพื่อนำสู่การสร้างนวัตกรรมในชั้นเรียนครับ รอบนี้มีเพื่อนอาจารย์ร่วมเดินทางไปจัดกิจกรรมอีกสองท่าน ระหว่างเดินทางกลับเพื่อนร่วมยานพาหนะสะท้อนความเห็นกันหลายประเด็นครับ โดยเฉพาะประเด็นที่ย้อนกลับมายังงานของผม ซึ่งอยากประมวลไว้เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาต่อไป
ประการแรก อุปสรรค์หนึ่งของการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนคือ มโนมติเกี่ยวกับคำว่า นวัตกรรม นี่แหละครับ เพราะคนส่วนใหญ่มักให้ค่าว่ามันจะต้องเป็นอะไรที่ใหม่ ล้ำสมัย มีความหรูหรา ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ จนกลายเป็นว่าครูคิดว่าเป็นสิ่งที่ทำเองไม่ได้ ซึ่งสะท้อนกลับไปยังผลการวิจัยทางด้านการจัดการเรียนการสอน หรือสื่อการเรียนรู้หลายงานที่ระบุว่า ครูส่วนใหญ่บอกว่าไม่มีสื่อ ขาดแคลนสื่อ ทั้งๆ ความจริงสิ่งเหล่านี้ครูคือคนที่จะต้องสร้างขึ้นมาใช้เองมากกว่าไปเดินหาตามตลาดแล้วเอามาใช้ในห้องเรียน แต่สำหรับที่งานวิจัยชิ้นนี้กำลังขับเคลื่อนคือ นวัตกรรม ก็อะไรก็ได้ที่มีการทำขึ้นใหม่ ปรับปรุงดัดแปลงใหม่ ผสมผสานระหว่างของที่มีอยู่แล้วก็ได้ ไม่ต้องมีเทคโนโลยีที่ล้ำสมัย (จนไม่มีใช้) หรือต้องมีราคาที่เกินกว่าจะควักกระเป๋าซื้อได้ นวัตกรรมที่ดีคือสิ่งที่สามารถเอามาได้จากในชุมชนหรือแม้กระทั่งในโรงเรียน เพียงแค่เงื่อนไขว่า มันสามารถเป็นสื่อกลางในการนำเสนอเนื้อหา ประสบการณ์ไปยังผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
More
Jan 04
่jaruwat songmuangการจัดการความรู้ในสำนักงาน cheqa, cheqaonline, ประกันคุณภาพ
ก่อนสิ้นปีเก่า นั่งจัดทำคะแนนประกันคุณภาพในระบบ cheqa เกือบๆ จะเสร็จไม่ทันกำหนด ทั้งๆ ที่ความจริงการประเมินเสร็จจริงเสร็จไปตั้งนานแล้วครับ อันนี้อาจจะเป็นบทเรียนสำหรับการทำงานจริงกับนโยบายที่ออกโดยผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เหตุที่ทำให้การใส่คะแนนในระบบ cheqa ล้าช้าก็เพราะคะแนนในระบบไม่ได้เป็นไปตามรายงานในกระดาษ การเชื่อมโยงคะแนนของคณะมายังสถาบันไม่ได้มาทุกคณะทำให้คะแนนหายไปจากผ่านเป็นตก และ้ด้วยความชะล้าใจของผมด้วยครับ คิดว่าทางผู้รับผิดชอบเขาแก้ไขให้แล้ว (ก็เขาแจ้งมาว่าเรียบร้อยแล้ว) ที่ไหนได้วันที่ประธานจะยืนยันข้อมูล ผลก็คือเกิดคำถามว่าทำไมคะแนนหายไป ก็ต้องมาลุกลี้ลุกลนทำกันอีกที
จุดที่เริ่มพลาดก็คือ ที่สถาบันใช้เซฟเวอร์ของสถาบันเองสำหรับการประเมินคุณภาพ ดังนั้นการอัปเดทระบบไม่ได้เป็นไปตามที่ สกอ.ทำในแม่ค่ายของเขาเอง ซึ่งอันนี้ก็สามารถกล่าวโทษไปที่ระบบได้ครับ ตรงที่ข่าวความเคลื่อนไหวในหน้าเว็บระบบ cheqa ของมหาวิทยาัลัย โปรแกรมไม่ได้ทำลิงค์ไปยังข่าวในหน้าเว็บของ สกอ. เราเลยตกข่าวเป็นประจำ และความจริงอันนี้ก็ไม่น่าจะยากอะไร ทำไมเขาไม่ทำให้ก็ไม่รู้
More
Dec 29
่jaruwat songmuangความรู้ทั่วไป, บทความทั่วไป อิสลามศึกษา
เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา (26-12-11) ได้มีโอกาสไปร่วมให้ความเห็นต่อโครงการวิจัยการเตรียมความพร้อมด้านการวิจัยเพื่อพัฒนามาตรฐานและตัวบ่งชี้อิสลามศึกษา ที่นำทีมโดย ผศ.ดร.ฆนัท ธาตุทอง ซึ่งงานนี้ผมเลยได้มีโอกาสได้เจอกับผู้ที่มีบทบาทด้านอิสลามศึกษาในอดีตหลายท่านครับ ซึ่งส่วนใหญ่ต้องเรียกว่าเป็นบุคลากรสำคัญจากหน่วยงานภาครัฐ และเมื่อนำความเห็นของท่านเหล่านั้นมาผนวกกับสิ่งที่ได้เคยรับฟังมาจากผู้เกี่ยวข้องเรื่องนี้ในภาคประชาชน ผมจึงเห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นกับภาพในอดีตแล้วภาพอนาคตสำหรับผมมันก็เริ่มก่อตัวขึ้นอย่างชัดเจนขึ้น (อาจจะด้วยความเป็นคนที่ชอบเอาเรื่องหลายๆ เรื่องมาประติดประต่อกันครับ)
ความจริงช่วงนี้เป็นช่วงเก็บตัวของผมครับเพื่อเร่งงานวิจัยและวิทยานิพนธ์ แต่เมื่อได้รับคำเชิญให้ร่วมงานนี้ผมรีบรับปากครับ เพราะความจริงงานวิจัยเรื่องนี้เชื่อมโยงกับงานวิจัยเรื่องแผนยุทธศาสตร์อิสลามศึกษาที่ผมได้ร่วมทำงานร่วมกับ ผศ.สุกรี หลังปูเต๊ะ และเมื่อไปร่วมงาน ผมก็คิดว่ามันเป็นประเด็นที่เชื่อมโยงให้กับงานวิจัยชิ้นนั้นได้จริงๆ
More
Older Entries
RSS
